Wykład trwa zwykle półtorej godziny, a prowadzący mówi szybciej, niż większość z nas potrafi pisać. Nic dziwnego, że wielu studentów kończy zajęcia z zeszytem pełnym urywanych zdań, których po tygodniu nie rozumieją. Dobre notatki nie polegają na zapisaniu wszystkiego, lecz na uchwyceniu sensu i zbudowaniu materiału, z którego da się później efektywnie uczyć.
Przygotuj się przed wykładem
Najlepsze notatki powstają wtedy, gdy wiemy, czego się spodziewać. Jeśli prowadzący udostępnia plan zajęć lub literaturę, przejrzyj ją wcześniej choćby pobieżnie. Znajomość podstawowych pojęć sprawi, że łatwiej odróżnisz rzeczy ważne od ilustracji i dygresji.
Przygotuj też narzędzia: naładowany laptop lub tablet albo zeszyt i kilka długopisów. Jeśli korzystasz z komputera, wyłącz powiadomienia. Wiadomości z komunikatorów rozpraszają i ciebie, i osoby siedzące obok.
Co zapisywać, a co pomijać
Nie przepisuj slajdów ani nie próbuj notować każdego zdania. Skup się na tym, co dodaje prowadzący, czyli na wyjaśnieniach, przykładach i powiązaniach. Szczególnie zwracaj uwagę na:
- definicje i terminy kluczowe,
- zależności przyczynowo-skutkowe oraz wnioski,
- przykłady ilustrujące trudniejsze pojęcia,
- informacje o tym, co będzie na zaliczeniu, jeśli prowadzący o tym wspomina,
- pytania pojawiające się w trakcie, także własne, na które chcesz później poszukać odpowiedzi.
Używaj własnych skrótów i symboli, ale rób to konsekwentnie. Zapisz sobie ich listę na pierwszej stronie, abyś po miesiącu nie zgadywał, co oznacza „->>” i „w/”.
Popularne metody notowania
Nie ma jednej najlepszej metody. Warto wypróbować kilka i wybrać tę, która pasuje do przedmiotu i twojego stylu.
- Metoda Cornella. Kartkę dzielisz na trzy części: wąską kolumnę po lewej na hasła i pytania, szeroką po prawej na właściwe notatki oraz pas na dole na krótkie podsumowanie. Po wykładzie uzupełniasz lewą kolumnę pytaniami, na które notatki odpowiadają, co od razu daje materiał do powtórek.
- Notatki liniowe z wcięciami. Prosty system punktów i podpunktów, dobry przy materiałach o wyraźnej strukturze, jak prawo czy historia.
- Mapy myśli. Pojęcie centralne pośrodku i odgałęzienia z powiązanymi zagadnieniami. Świetne do przedmiotów, w których ważne są relacje między elementami, ale mniej wygodne przy szybkim tempie wykładu.
- Notatki wizualne. Schematy, wykresy, rysunki i diagramy. Przydatne w naukach przyrodniczych, technicznych i medycznych.
Papier czy ekran
Pisanie ręczne zmusza do selekcjonowania treści, bo nie nadążamy za mówcą, i wielu osobom pomaga to lepiej zrozumieć materiał. Komputer pozwala za to notować szybciej, łatwo przeszukiwać zapisy, poprawiać je i dodawać zdjęcia czy fragmenty slajdów. Ryzykiem jest pokusa dosłownego przepisywania i rozpraszacze w postaci innych zakładek.
Jeśli wybierasz notatki cyfrowe, ustal przejrzystą strukturę folderów: przedmiot, semestr, data. Rób kopie zapasowe w miejscu, do którego masz stały dostęp. Niektórzy łączą oba sposoby: na zajęciach piszą ręcznie, a potem przepisują i porządkują najważniejsze rzeczy w komputerze, co samo w sobie jest formą powtórki.
Najważniejsze są dwadzieścia cztery godziny po zajęciach
Notatki nabierają wartości, gdy wrócisz do nich krótko po wykładzie. Warto poświęcić kilkanaście minut tego samego lub następnego dnia na:
- uzupełnienie brakujących fragmentów, póki jeszcze je pamiętasz,
- poprawienie nieczytelnych zapisów,
- zaznaczenie kluczowych pojęć kolorem lub podkreśleniem,
- napisanie dwóch, trzech zdań podsumowania własnymi słowami,
- zapisanie pytań, na które chcesz znaleźć odpowiedź w literaturze lub zapytać prowadzącego.
Później wracaj do notatek co jakiś czas, nie tylko w sesji. Krótkie, regularne powtórki są dużo skuteczniejsze niż jednorazowe czytanie całego semestru tuż przed egzaminem.
Co zrobić, gdy coś umknie
Zdarza się, że opuścisz wykład albo nie zdążysz zanotować. Poproś o notatki zaufaną osobę z roku, ale traktuj je jako uzupełnienie, a nie zamiennik własnej pracy, bo cudze notatki są pisane pod kątem cudzego rozumienia. Jeśli prowadzący udostępnia nagrania lub prezentacje, skorzystaj z nich, a niejasne punkty wyjaśnij na konsultacjach.
Dobre notowanie jest umiejętnością, którą można trenować. Spróbuj w nowym semestrze zmienić metodę dla jednego przedmiotu i po miesiącu oceń, czy łatwiej ci się przygotować do zajęć. Jeśli tak, rozszerz ją na kolejne.