Regularna kontrola poziomu oleju to jedna z najprostszych czynności, które chronią silnik przed poważną awarią. Wystarczą bagnet, czysta szmatka i kilka minut. Poniżej wyjaśniamy, jak zrobić pomiar poprawnie i jak bezpiecznie dolać olej, gdy go brakuje.
Przygotowanie do pomiaru
Wynik zależy od warunków, w jakich sprawdzasz poziom. Zbyt wcześnie wykonany pomiar pokaże zaniżony poziom, bo olej nie zdąży spłynąć do miski olejowej. Zanim sięgniesz po bagnet, zadbaj o kilka rzeczy:
- Płaskie podłoże – auto powinno stać na poziomej nawierzchni. Na pochyłości odczyt będzie nieprawdziwy.
- Chwila przerwy po wyłączeniu silnika – zwykle zaleca się odczekać kilka minut, aby olej spłynął. Dokładny czas podaje instrukcja obsługi Twojego auta.
- Czysta szmatka lub ręcznik papierowy – najlepiej taki, który nie zostawia włókien.
- Ostrożność – silnik i elementy wokół niego mogą być gorące. Rękawiczki ochronne ułatwią pracę i ochronią dłonie.
Niektóre producenty zalecają pomiar na zimnym silniku, inne po nagrzaniu i krótkim postoju. Warto zajrzeć do instrukcji, bo to ona wskazuje właściwą metodę dla danego modelu.
Jak odczytać poziom oleju krok po kroku
- Otwórz maskę i zabezpiecz ją podpórką, jeśli auto nie ma amortyzatorów.
- Znajdź bagnet. Zwykle ma jaskrawą, łatwą do zauważenia rączkę, często żółtą lub pomarańczową.
- Wyciągnij bagnet całkowicie i wytrzyj go szmatką do sucha.
- Włóż go z powrotem do samego końca, aż do oporu.
- Wyciągnij go ponownie i obejrzyj końcówkę. Trzymaj bagnet poziomo, aby olej nie spłynął i nie zafałszował odczytu.
- Sprawdź, gdzie kończy się warstwa oleju względem oznaczeń na bagnecie.
Na końcówce znajdziesz dwa znaczniki: minimum i maksimum. Mogą to być dwie kreski, dwa otwory, siatka lub wygrawerowany obszar. Prawidłowy poziom mieści się pomiędzy nimi. Dla pewności powtórz pomiar dwa razy, bo pierwszy odczyt po wytarciu bagnetu bywa mylący.
Jak interpretować wynik
Sam poziom to nie wszystko. Zwróć uwagę także na wygląd oleju.
- Poziom w połowie lub bliżej maksimum – wszystko w porządku, nic nie trzeba dolewać.
- Poziom blisko minimum – czas uzupełnić olej, najlepiej jak najszybciej.
- Poziom poniżej minimum – nie ruszaj w dłuższą trasę, najpierw dolej olej.
- Poziom powyżej maksimum – nadmiar oleju również szkodzi silnikowi. Nie dolewaj więcej i skonsultuj się z mechanikiem, jeśli nadwyżka jest wyraźna.
Ciemny kolor oleju sam w sobie nie jest powodem do niepokoju, bo olej ciemnieje podczas pracy. Alarmujące są natomiast mleczny, kremowy odcień (może wskazywać na przedostawanie się płynu chłodzącego), wyraźny zapach paliwa albo widoczne opiłki metalu. W takiej sytuacji lepiej nie eksploatować auta i skontaktować się z warsztatem.
Jak bezpiecznie uzupełnić olej
Najważniejsze to użyć właściwego oleju. Informacje o wymaganej lepkości i normie jakościowej znajdziesz w instrukcji obsługi, a często także na korku wlewu lub w naklejkach pod maską. Nie kieruj się wyłącznie tym, co ma sąsiad w podobnym aucie.
- Przygotuj odpowiedni olej, lejek i czystą szmatkę.
- Odkręć korek wlewu oleju na pokrywie zaworów. Zwykle oznaczony jest symbolem oliwiarki.
- Włóż lejek, aby olej nie rozlał się na silnik.
- Dolewaj małymi porcjami, na przykład po ćwierć lub pół litra, zależnie od tego, ile brakuje.
- Odczekaj kilka minut, aż olej spłynie do miski olejowej.
- Sprawdź poziom bagnetem według opisanej wyżej procedury.
- Powtarzaj dolewanie, aż poziom znajdzie się między minimum a maksimum, najlepiej bliżej górnej granicy.
- Dokręć korek wlewu i upewnij się, że bagnet jest włożony do końca.
Różnica między minimum a maksimum często wynosi około litra, ale zależy to od konstrukcji silnika. Dlatego dolewanie partiami jest bezpieczniejsze niż wlanie całej butelki naraz. Znacznie łatwiej dolać brakującą ilość, niż pozbywać się nadmiaru.
Czego unikać i kiedy jechać do warsztatu
Kilka prostych zasad pozwoli uniknąć typowych błędów:
- Nie otwieraj korka wlewu i nie wyjmuj bagnetu przy pracującym silniku.
- Nie przepełniaj układu. Poziom wyraźnie powyżej maksimum może pogorszyć pracę silnika.
- Nie mieszaj przypadkowych olejów, jeśli nie musisz. W sytuacji awaryjnej lepiej dolać niewielką ilość oleju o zbliżonych parametrach niż jechać z niedoborem, ale przy najbliższej okazji skonsultuj się z mechanikiem.
- Zawsze wycieraj rozlany olej z silnika i okolic, żeby nie dymił na gorących elementach i nie utrudniał późniejszego wykrycia nieszczelności.
- Zużytych szmatek i opakowań po oleju nie wyrzucaj do zwykłych śmieci. Zasady ich utylizacji różnią się w zależności od gminy, więc sprawdź aktualne wytyczne w swoim punkcie zbiórki odpadów.
Jeśli musisz dolewać olej bardzo często, na podłożu pod autem widać plamy albo na desce rozdzielczej zapala się kontrolka ciśnienia oleju, nie odkładaj wizyty w warsztacie. Zapalona kontrolka oznacza, że trzeba natychmiast zatrzymać auto w bezpiecznym miejscu i wyłączyć silnik.
Sprawdzanie oleju warto wpisać w rutynę, na przykład co jakiś czas przy tankowaniu oraz przed każdą dłuższą podróżą. Częstotliwość kontroli dobierz do wieku auta i jego przebiegu, a w razie wątpliwości kieruj się zaleceniami producenta zapisanymi w instrukcji obsługi.